اوراق قرضه تضمین شده یا Surety Bond چیست؟

اوراق قرضه تضمین شده

اوراق قرضه تضمین شده چیست؟

اوراق قرضه تضمین شده، همان طور که از نامش پیداست، تضمین بدهی های یک طرف توسط طرف دیگر است. بر اساس این اوراق، سازمان یا شخصی که در قرارداد مشخص می شود، در صورت عمل نکردن بدهکار به تعهداتش یا عدم توانایی در پرداخت، مسئولیت پرداخت بدهی را بر عهده می گیرد. به بیان دیگر؛ اوراق قرضه تضمین شده، تعهدنامه‌ای است که طی آن، یک ضامن یا گارانتی برای پرداخت بدهی یک طرف (متقاضی) مبلغ معینی ارائه می دهد. به این صورت که اگر شخص ثالث (اصلی) نتواند برخی از تعهدات مندرج در شرایط قرارداد را عملی کند، اوراق قرضه در برابر ضرر و زیان ناشی از این عدم تحقق تعهد، برای متعهد ضمانت می کند.

اوراق قرضه تضمین شده چه زمانی صادر می شوند؟

این اوراق در قراردادهایی صادر می شوند که یک طرف قرارداد از طرف دیگر می خواهد و می پرسد که آیا قادر به تحقق همه الزامات قرارداد خواهد بود یا خیر. طرف بستانکار ممکن است از طرف اصلی بخواهد برای کاهش ریسک، قرارداد ضمانت نامه امضا کند یا ضامن ارائه کند. این درخواست با هدف کاهش ریسک برای وام دهنده انجام می شود و به نوبه خود ممکن است نرخ بهره را برای وام گیرنده کاهش دهد. این ضمانت می تواند به صورت «اوراق تضمین» باشد.

عملکرد اوراق قرضه تضمین شده یا Surety Bond به چه صورت است؟

اوراق بهادار تضمین شده، یا Surety Bond مثل یک قرارداد بین حداقل سه طرف تعریف می شود:

  • طرف بستانکار یا متعهدله: طرفی که دریافت کننده تضمین و گارانتی است
  • طرف اصلی: طرف اصلی که تعهدات قراردادی را انجام خواهد داد
  • ضامن: کسی که به متعهدله / بستانکار اطمینان می دهد که طرف اصلی می تواند تعهدات خود را انجام دهد.

اوراق قرضه تضمین شده یک قرارداد قانونی است که توسط سه طرف منعقد شده است: اصلی ، متعهدله یا بستانکار و ضامن. متقاضی اوراق تضمین، معمولاً یک نهاد دولتی، مدیران اصلی سازمان ها، صاحبان مشاغل یا پیمانکاران و… هستند و اوراق تضمینی را به عنوان ضامن در برابر عملکرد و دستاورد آینده شغل و کسب و کارشان درخواست می کنند. طرف اصلی ضمانت شرکتی است که یک اعتبار را برای تضمین پرداخت یا تضمین هرگونه مطالبه به طرف قرارداد خود ارائه می کند. طرف اصلی قرارداد، یک ضمانت مالی برای متقاضی یا بستانکار فراهم می آورد که بر اساس آن گارانتی می دهد که به تعهدات خود عمل می کند. تعهدات اصلی می تواند به معنای رعایت قوانین و مقررات ایالتی مربوط به پروانه تجاری خاص یا رعایت شرایط قرارداد ساخت و ساز باشد. اگر طرف اصلی قرارداد نتواند شرایط قرارداد منعقد شده را تحویل دهد، بستانکار یا متقاضی اوراق قرضه حق دارد برای جبران خسارات و یا خسارات وارده، مطالبه ای را علیه اوراق قرضه مطرح کند. اگر این ادعا معتبر باشد، شرکت تضمین بازپرداخت را پرداخت می کند. این بازپرداخت نمی تواند بیش از مبلغ اوراق باشد. پس از آن، مشمولان حق بیمه می توانند مطالبات پرداخت شده را به شرکت تضمین کننده بازپرداخت کنند.

انواع ضمانت‌‌‌نامه را بشناسیم

ضمانت‌‌‌نامه انواع مختلفی دارد که بر حسب نیاز مورد استفاده قرار می‌‌‌گیرند.  این ضمانت‌‌‌نامه‌‌‌ها را می‌‌‌توان به صورت زیر دسته‌‌‌بندی کرد:

۱٫ ضمانت‌‌‌نامه‌‌‌های قراردادی:  این ضمانت‌‌‌نامه‌‌‌ها در قراردادهای ساختمان مورد استفاده قرار می‌‌‌گیرند و دارای انواع مختلفی هستند:

  • ضمانت نامه مزایده: تحت این ضمانت‌‌‌نامه به بستانکار ضمانت داده می‌‌‌شود طرفی که در یک مزایده برنده می‌‌‌شود، قرارداد مزایده را امضا و ضمانت‌‌‌نامه اجرا ۱ را تهیه می‌‌‌کند.
  • ضمانت نامه اجرا: تحت این ضمانت‌‌‌نامه به بستانکار تضمین داده می‌‌‌شود پروژه در زمان مشخص شده و طبق مفاد قرارداد، کامل می‌‌‌شود.  اگر پیمانکار نتواند در زمان مشخص شده پروژه را به اتمام برسانند، ضامن موظف است پروژه را به اتمام رساند و هزینه اضافی استخدام یک پیمانکار دیگر را بپردازد.  در صنعت ساخت و ساز، وجود ضمانت‌‌‌نامه‌‌‌های اجرا بسیار ضروری است زیرا سالانه تعداد زیادی از پیمانکاران ساخت و ساز، در اجرای تعهدات خود ناموفق هستند.
  • ضمانت نامه پرداخت: این ضمانت‌‌‌نامه تضمین می‌‌‌کند که هزینه مواد اولیه و دستمزد کارگران پروژه، توسط پیمانکار پرداخت می‌‌‌شود.
  • ضمانت نامه تعمیر: این ضمانت‌‌‌نامه تضمین می‌‌‌کند که مواد اولیه معیوب استفاده شده در ساختمان، جایگزین و عیوب ساختمان رفع شوند.  معمولاً ضمانت‌‌‌نامه اجرا به مدت یک سال شامل ضمانت‌‌‌نامه تعمیر نیز است.
  • ضمانت نامه تکمیل: این ضمانت‌‌‌نامه، ضامن تکمیل یک پروژه یا ساخت ساختمان است.  این ضمانت‌‌‌نامه به منظور حفظ حقوق موسسات وام دهنده و اجاره دهندگان اموال به وجود آمده است.

۲٫ ضمانت‌‌‌نامه مجوز: این ضمانت‌‌‌نامه برای افرادی نیاز است که به منظور انجام فعالیتی خاص در یک شهر، نیاز به اخذ مجوز دارند. این ضمانت‌‌‌نامه‌‌‌ها ضمانت می‌‌‌کنند که شخص تضمین شده، تمام مقررات و قوانین مرتبط با فعالیتش را رعایت کند.

۳٫ ضمانت‌‌‌نامه مسئولان: معمولاً مسئولانی که انتخاب یا انتصاب می‌‌‌شوند باید این ضمانت‌‌‌نامه را تهیه کنند. ضمانت‌‌‌نامه مسئولان تضمین می‌‌‌کند که مسئولان در انجام وظایف خود و حفظ منافع ملی، نهایت صداقت را داشته باشند.

۴٫ ضمانت‌‌‌نامه‌‌‌های قضایی: این ضمانت‌‌‌نامه تضمین می‌‌‌کند که فرد تضمین شده از قوانین خاصی تبعیت می کند.

  • ضمانت نامه امانت: این ضمانت‌‌‌نامه تضمین می‌‌‌کند شخصی که مسئول نگهداری از اموال  دیگران است با نهایت صداقت، به وظایف خودش عمل کرده و تمام مسئولیت ناشی از آسیب این اموال را بر عهده می‌‌‌گیرد.
  • ضمانت نامه دادگاه: این ضمانت‌‌‌نامه طراحی شده است تا از راهن ۱ در مقابل خسارتی که شخص تضمین شده نمی‌‌‌تواند اثبات کند وی از لحاظ قانونی مستحق جبران این خسارت از سوی راهن است، محافظت کند.

۵٫ ضمانت‌‌‌نامه فدرالی: این ضمانت‌‌‌نامه برای مراکزی مورد نیاز است که فعالیت‌‌‌های تجاری تولیدکنندگان، فروشندگان و شرکت‌‌‌های وارداتی را قانون گذاری می‌‌‌کنند. این ضمانت‌‌‌نامه، تضمین می کند که فعالیت‌‌‌های فرد یا طرف تضمین شده، مطابق با استانداردهای فدرال باشد.  در صورت لغزش فرد یا طرف تضمین شده، مالیات و هزینه‌‌‌های اضافی توسط این ضمانت‌‌‌نامه قابل پرداخت است.

۶٫ ضمانت‌‌‌نامه متفرقه: این ضمانت‌‌‌نامه شامل تمام مواردی است که در ضمانت‌‌‌نامه‌‌‌های قبلی وجود ندارد.

تفاوت بیمه نامه و ضمانت‌‌‌نامه

بیمه نامه و ضمانت‌‌‌نامه از جهت نوع فایده ای که به جامعه می‌‌‌رسانند شباهت زیادی به هم دارند اما به صرف وجود این شباهت‌‌‌ها نمی‌‌‌توان آن‌‌‌ها را محصولات مالی مشابه تلقی کرد.  از لحاظ اصول صدور، ضمانت‌‌‌نامه بیشتر شبیه عملیات بانکی است تا بیمه.  ضمانت‌‌‌نامه به صورت یک اعتبار است که صلاحیت افراد را مورد ارزیابی قرار می‌‌‌دهد. به صورت تئوری می‌‌‌توان گفت که بیمه به صورت یک صندوق است که تعداد زیادی از افراد در معرض ریسک، عضو آن هستند و هنگامی که عضوی دچار زیان می‌‌‌شود این زیان توسط صندوق جبران می‌‌‌شود. مشارکت در صندوق توسط مطالعات اکچوئری و بر مبنای احتمال وقوع خسارت است.  عامل احتمال تعیین می کند که چه مبلغی باید دریافت شود تا صندوق همچنان توانگر باقی بماند.  در مقابل، در ضمانت‌‌‌نامه صادرکننده اوراق انتظار ندارد که خسارتی اتفاق بیفتد.  تفاوت اساسی دیگری که بین بیمه نامه و ضمانت‌‌‌نامه وجود دارد در خصوص بازپرداخت خسارت است.  ضامن تنها زمانی خسارت را پرداخت می‌‌‌کند که پیمانکار به تعهدات خود عمل نکرده باشد.

ضمانت‌‌‌نامه یک ابزار انتقال ریسک است که تمایل دارد ریسک مربوط به عدم موفقیت پیمانکار را از بین ببرد.  پیمانکار برای آن که به کارفرما اطمینان بدهد که از عهده انجام تعهدات خود بر می‌‌‌آید باید با شخص ثالثی قرارداد ببندد که در ازای آن اطمینان از عملکرد وی تضمین شود.  دلیل اصلی این که چرا ضمانت‌‌‌نامه توسط شرکت‌‌‌های بیمه صادر می‌‌‌شود این است که صادرکننده ضمانت‌‌‌نامه باید اعتبار مالی قابل قبولی داشته باشد. شایان ذکر است که کارمزد «حق بیمه» اوراق تضمین براساس هزینه ارائه خدمات است و سود بسیار کمی ایجاد می‌‌‌کند اما صادرکننده ضمانت‌‌‌نامه انتظار پرداخت خسارت را ندارد.  هیچ فردی با دانستن این که احتمال زیادی وجود دارد که شخصی وام بانکی خود را بازپرداخت نکند وی را تضمین نمی‌‌‌کند.  بانک‌‌‌ها نیز به صورت مشابه عمل می‌‌‌کنند و اگر معتقد باشند که فردی از عهده بازپرداخت وام بر نمی‌‌‌آید به وی وام نمی دهند.  بانک‌‌‌ها در ازای پرداخت وام از وام گیرندگان وثیقه کافی دریافت می‌‌‌کنند تا اطمینان حاصل شود که آن‌‌‌ها از عهده بازپرداخت وام بر می‌‌‌آیند.  این اصول در اوراق تضمین نیز وجود دارد و یک اصل اساسی برای درک تفاوت بین اوراق تضمین و سایر انواع بیمه ای است. بیمه، ریسک را بر مبنای این که چطور خسارت واقع شده را پوشش دهد، تحلیل می‌‌‌کند.  تحلیل صادرکننده اوراق تضمین بر این مبناست که می‌‌‌تواند تضمین کند که ضمانت خواه قادر به انجام وظایف خود بر اساس قرارداد باشد.

 

منابع:

۱- investopedia

۲- wikipedia

۳- بررسی ضمانت نامه بیمه ای و ساز و کار پوشش ریسک های سیاسی؛ پژوهشکده بیمه، گروه پژوهشی عمومی بیمه

برچسب ها:
پیام بگذارید