بیمه نفتکش ها ؛ تغییرات بازار با نگاهی به تنش های تنگه هرمز

بیمه نفتکش

بعد از تنشی که اخیرا در تنگه هرمز به وجود آمد، واکنشی سریع را از سوی بازار بیمه شاهد بودیم. بعد از گذشت ساعاتی از این جریان، نرخ حق بیمه نفتکش‌هایی که به خلیج فارس و تنگه هرمز رفت‌وآمد دارند، به طور قابل ملاحظه‌ای افزایش یافت.

افزایش حق بیمه نفتکش های خلیج فارس

افزایش حق بیمه نفتکش

بیمه نفتکش چیست؟

هر کشتی که برنامه حرکت در آب‌های آزاد را دارد، به بیمه‌های مختلفی نیاز دارد. این بیمه‌نامه‌ها شامل پوشش سالانه خطر جنگ به علاوه مبالغی اضافه هنگام ورود به مناطق دارای ریسک بالا می‌شود. این مبالغ اضافی بر اساس ارزش کشتی و به‌صورت هفتگی محاسبه می‌شوند. تا زمانی که نفتکش‌ها به این حد از قدرت برسند که تمام نفتی را که حمل می‌کنند غرق یا ریخته نشود، شرکت بیمه فقط باید دو نوع هزینه حمله را جبران کند: هزینه تعمیر کشتی و هزینه تأخیر تحویل محموله به بازار (این دو پوشش، یک رشته استاندارد بیمه نیست، بلکه یک مورد قابل قبول برای حمل‌ونقل و تردد در تنگه هرمز است). به عبارت ساده‌تر ، ارزش محموله تانکر بسیار بیشتر از افزایش هزینه بیمه است.

انواع نفتکش ها و سنجش ارزش آن ها

انواع نفتکش

ابرنفتکش‌ها بزرگ‌ترین تانکرهای حمل نفت خام در دریاها هستند که شامل نفتکش‌های غول‌پیکر یا VLCC Very Large Crude Carrier و نفتکش‌های کوه‌پیکر یا ULCC Ultra Large Crude Carrier با گنجایش بیش از ۱۶۰,۰۰۰ تن (DWT) می‌شوند. DWT واحد شمارش تناژ وزن مرده (Deadweight Tonnage) است. تناژ وزن مرده، به مقدار جرم قابل حمل توسط یک کشتی گفته می‌شود که حمل آن برای آن کشتی خطرساز نباشد. وزن مرده، وزن خود کشتی را شامل نمی‌شود و مجموع وزن محموله، سوخت، آب شیرین، آب توازن، آذوقه، مسافران و خدمه است.

نفتکش بزرگی که ظرفیت آن از ۱۶۰,۰۰۰ تن (DWT)  تا ۳۲۰,۰۰۰ تن (DWT) باشد، نفتکش غول‌پیکر یا VLCC و به نفتکش‌های بسیار بزرگی که گنجایش آن‌ها بیش از ۳۲۰,۰۰۰ تن (DWT) است، نفتکش کوه‌پیکر یا ULCC گفته می‌شود. این کشتی‌ها قادرند تا ۲,۰۰۰,۰۰۰ بشکه یعنی ۳۲۰,۰۰۰ متر مکعب نفت را جابه‌جا کنند.

بازار بیمه نفتکش‌ها در این بخش‌ها پویایی بیشتری دارد:

  • اصول اولیه
  • بیمه ریسک جنگ و تنش
  • سوابق نفتکش در خلیج فارس
  • پیامدهای تنگه هرمز

ناک‌نویس یک نفتکش کوه‌پیکر و بزرگ‌ترین نفتکشی است که تا به امروز ساخته شده

اصول اولیه بیمه نفتکش ها

نفتکش‌ها، بخصوص نفتکش‌های غول‌پیکر(VLCC) از بزرگ‌ترین و گران‌ترین کشتی‌های جهان هستند. به همین دلیل، سازوکارهای متنوعی برای بیمه نفتکش‌ها وجود دارد و استفاده می‌شود: بیمه بدنه، بیمه بار، پوشش بدهی (حمایت و غرامت) و بیمه خطر جنگ. نرخ بیمه نفتکش بر اساس عوامل ملموسی مانند تناژ وزن مرده (ارزش وزن) و ارزش کلی خود کشتی و نیز این که یک تانکر برای هر سفر به طور خاص به چه نوع پوشش‌هایی نیاز دارد، تعیین می‌شود. جنبه‌های ملموس بیمه نفتکش‌ها در کشتی‌هایی با اندازه و تناژ مشابه، برابر است. سایر پوشش‌ها، مانند مسئولیت و عوامل خطر جنگ، متغیرتر و پویاتر هستند؛ زیرا بر اساس موقعیت جغرافیایی و مسیر کشتی تغییر می‌کنند.

بازار بیمه نفتکش ها دست چه کسانی است؟

شرکت بیمه لویدز لندن بازاری را فراهم آورده که در آن، چارترهای کشتی‌ها بیمه‌گرانی را که به آن‌ها با نرخ مشخص بیمه ارائه می‌دهند، پیدا می‌کنند. به طور موازی با لویدز، برخی از مالکان کشتی‌ها از طریق کلوپ‌های P&I  (Protection and Indemnity) (محافظت و جبران خسارت) با یکدیگر گروه‌هایی را تشکیل داده‌اند و خود را بیمه می‌کنند. کلوپ‌های P&I ریسک‌های بیمه خود را در یک صندوق مشترک جمع می‌کنند و درعوض، پرداخت حق بیمه ندارند. امروزه بیشتر تانکرهای نفتکش از طریق کلوپ‌های P&I بیمه می‌شوند. به عنوان مثال، ۱۳ باشگاه P&I درحال‌حاضر بیش از ۹۵ درصد از نفتکش‌های اقیانوس پیمای جهان را با اندازه‌گیری تناژ بیمه می‌کنند.

ریسک جنگ عموماً خارج از قراردادهای بیمه بدنه کشتی‌ها و P&I است و بنابراین باید علاوه بر پوشش P&I، پوشش مسئولیت نیز خریداری شود. در نتیجه، اگر بدنه یا ماشین آلات یک نفتکش در «منطقه حق بیمه اضافی» (مناطقی که ریسک تنش و جنگ در آن‌ها بیشتر است و سفر به آن مناطق مبلغی به حق بیمه اضافه می‌کند) آسیب ببیند، مبلغ خسارت را قرارداد ریسک جنگ به جای پوشش اولیه P&I پرداخت خواهد کرد.

پوشش بیمه ریسک جنگ و تنش

نام این پوشش خیلی بی‌ربط به کارکرد آن تعریف شده است. «پوشش ریسک جنگ» هر نوع خسارت عمدی به بدنه، محموله یا اشخاص را دربرمی‌گیرد. برای بیشتر قسمت‌ها، هر قرارداد بیمه شامل برخی از پوشش‌های ریسک جنگ صوری، بر اساس مسیرها و الگوهای تجاری است. وقتی پرونده ریسک یک کشتی بسیار پایین است، مثلا برای تانکرهایی که صریحاً در مناطق کم‌خطر مانند نیمکره غربی تجارت می‌کنند، حق بیمه می‌تواند به اندازۀ ۰٫۰۰۱ درصد از ارزش بازار کشتی باشد.

با ورود کشتی‌ها به مناطق پرتنش، حق بیمه ریسک جنگ آن‌ها گران‌تر می‌شود. هر ساله، بیمه‌گران (هر آن‌که به طور رسمی گواهی بیمه صادر می‌کند) ریسک جهانی را مجددا ارزیابی می‌کنند تا مشخص کنند چه نواحی‌ای جزو مناطق پرتنش قرار می‌گیرند. برای هر سال، ممکن است ۱۵ تا۲۰ منطقه «حق بیمه اضافی» وجود داشته باشد که از شرکت‌های چارتر نفتکش،  در آغاز سال بیمه‌ای آن‌ها، پرداخت حق بیمه اضافی برای پوشش ریسک جنگ را مطالبه می‌کند تا هزینه‌های اضافی برای پوشش ریسک جنگ، پیش از حق بیمه ریسک اساسی را پرداخت کنند. تعیین مناطق پرتنش که ریسک جنگ در آن‌ها وجود دارد و «حق بیمه اضافی» را می‌طلبد، طبق روش‌های گوناگونی انجام می‌گیرد؛ ممکن است کشورها، بنادر یا حتی مناطق خاصی تحت این عنوان تعریف شوند.

شرکت‌های چارتر موظف‌اند پیش از حرکت کشتی به منطقه پرتنش، بیمه‌گران را از این حرکت مطلع کنند. پس از آن، بیمه‌گر هزینه خطر اضافی بیمه ریسک جنگ را از بیمه گذار مطالبه می‌کند. این قرارداد برای مدت زمانی محدود، معمولاً بین ۴۸ ساعت تا هفت روز اعتبار دارد. در پایان بازه زمانی ۴۸ ساعت تا هفت روز، اگر نفتکش هنوز در منطقه تنش باشد، چارتر باید پوشش بیمه خود را تمدید کند. اندازه «حق بیمه اضافی» بستگی به میزان ریسکی دارد که بیمه‌گر آن را ارزیابی می‌کند. بعضی مواقع، این حق بیمه اضافی می‌تواند به بیش از ده درصد از قیمت خرید و فروش کشتی در بازار برسد. به عنوان مثال، آب‌های سرزمینی نیجریه و سومالی یکی از گران‌ترین مناطق حق بیمه اضافی است. با آنکه کارفرمایان حدود دو درصد از ارزش کشتی را برای یک قرارداد هفت روزه شارژ می‌کنند.

لیست نواحی حق بیمه اضافی بعد از رویداد اول ژوئن ۲۰۱۹

اهمیت تنگه هرمز نسبت به دیگر مناطق مشابه

حدود یک پنجم نفتی که در جهان مصرف می‌شود، از تنگه هرمز و توسط تولیدکنندگان خلیج فارس از جمله عربستان منتقل می‌شود.  هر چه در این منطقه تنش بیشتری به وجود آید، باعث خواهد شد حق بیمه اضافی برای ترانزیت نفت از طریق این مسیر مورد بازنگری قرار گیرد. درحال‌حاضر احتمال وخامت بیشتر اوضاع وجود دارد و بیمه‌گران تلاش می‌کنند در حد امکان پوشش بیمه برای نفتکش‌ها در این منطقه فراهم نکنند. بر اساس گزارش پلاتس، با وجود تأثیر قابل توجه روی بیمه، نرخ بار هنوز رشد قابل توجهی پیدا نکرده است و نبود تقاضا از سوی چارترهای کشتی و بازار اشباع نفتکش، باعث شده است نرخ حمل بار در منطقه تغییر چندانی پیدا نکند. اما بی تردید واضح است که اگر چنین حملاتی ادامه پیدا کند، احتمال رشد چشمگیر نرخ حمل بار هم وجود دارد. طبق برآورد کارگزاران، بیش از ۱۳۵ نفتکش از نوع VLCC در آوریل و ۱۱۸ نفتکش نیز در ماه مه در منطقه خلیج فارس و دریای سرخ نفت بارگیری کردند.

 

 

 

تغییرات حق بیمه نفتکش ها بعد از ژوئن ۲۰۱۹

هزینه بیمه کشتی‌هایی که در خاورمیانه رفت‌وآمد می‌کنند پس از حمله به دو نفتکش در دریای عمان در تیرماه ۹۸ حداقل ۱۰ درصد بالا رفت و با احتمال افزایش بیشتر درگیری‌های منطقه‌ای باز هم بالاتر می‌رود. این حملات همچنین دربارۀ کاهش جریان نفت خام در یکی از اصلی‌ترین مسیر‌های کشتیرانی جهان نگرانی‌هایی به وجود آورد و قیمت نفت را ۴٫۵ درصد افزایش داد. برخی شرکت‌های کشتیرانی سفارش‌های جدید را در خلیج فارس معلق کردند و نرخ کرایه کشتی برای نفتکش‌هایی که نفت را از خلیج فارس به آسیا می‌بردند، به بالاترین حد طی دو ماه اخیر و ۱۳ هزار دلار در هر روز رسید. این مبلغ دو هزار دلار نسبت به روز پیش ازاین اتفاقات بیشتر است. بیمه کنندگان کشتی می‌گویند بزرگ‌ترین کشتی‌هایی که در خلیج فارس حرکت می‌کنند، تا ۲۰۰ هزار دلار حق بیمه اضافی برای یک هفته دریانوردی می‌پردازند که دو برابر چند روز گذشته است.

منابع:

 

برچسب ها:
پیام بگذارید