بیمه اعتبار تجاری ؛ صندوق ضمانت صادرات ایران

ضمانت صادرات ایران

بیمه اعتباری تجاری یکی از انواع بیمه اعتباری است و در بررسی دقیق تر، بیمه اعتبار تجاری را یکی از زیرمجموعه های آن می دانند.

مرکز توسعه صادرات ایران

مرکز توسعه صادرات ایران در سال ۱۳۴۶ تاسیس شد و به دنبال آن، ضمانت صادرات نیز به‌عنوان یکی از وظایف توسعه صادرات غیرنفتی پیش‌بینی شد. شرایط اقتصادی کشور، تنزل ارزش دلار در مقابل ریال در سال ۱۳۵۱، کافی نبودن درآمد نفتی برای رفع نیازهای کشور، توجه به صادرات غیرنفتی، تجربه موفق برخی از کشورها در زمینه بیمه‌های صادراتی، سوخت قسمتی از صادرات اعتباری کشور (مثلا وصول نشدن ۱۲ درصد از ۳۰ درصد صادرات اعتباری در سال ۱۳۵۱ و ۱۵ درصد در سال ۱۳۵۲ به علت عدم پرداخت خریداران خارجی)  و … از جمله عوامل مهم و مؤثر در توجه به بیمه‌های صادراتی و شکل‌گیری و تأسیس صندوق ضمانت صادرات در سال ۱۳۵۲ بود.

بیمه‌ اعتبار صادرات و عناصر این بیمه نامه

بیمه اعتبار صادرات یکی از انواع بیمه اعتبار تجاری است. عناصر بیمه‌های اعتبار صادرات به شرح زیر است:

  1. آژانس‌های اعتبار صادرات : عبارتند از مؤسسات ملی و یا منطقه‌ای که تسهیلات حمایتی دولت‌ها را به صادرکنندگان ارائه می‌کنند.
  2. بیمه‌گران اعتبار صادرات: همه شخصیت‌های حقوقی خصوصی، دولتی، ملی، منطقه‌ای و فراملی که ارائه دهنده تسهیلات بیمه اعتباری هستند.
  3. سیستم‌های اعتبار صادرات: مشتمل بر ساختار ملی حمایت از اعتبارات صادراتی ( که شامل مکانیزم‌های بخش دولتی، خصوصی و شرکت‌های فراملی ) است.

عملکرد صندوق ضمانت صادرات ایران از گذشته تا امروز

صندوق ضمانت صادرات ایران، فعالیت رسمی خود را از سال ۱۳۵۳ آغاز کرد. اما به علت بی اعتمادی و ناآشنایی صادرکنندگان، حجم کم سرمایه صندوق، گسترش فعالیت‌های بیمه‌ای و تأمین مالی و نبود برنامه‌ریزی منسجم و زیربنایی برای تشکیل آن، نتوانست اهداف خود را عملی کند. به همین علت، صندوق ضمانت صادرات در تمام زمان فعالیت‌ خود، یعنی تا پایان سال ۱۳۵۷ جمعا ۹۴ ضمانت نامه به ارزش ۸/۱۲ میلیارد ریال صادر کرد. ۶۰ درصد این رقم را کالاهای سنتی شامل فرش، پنبه، صنایع دستی و خشکبار به خود اختصاص داده‌ بود. در همین بازه حدود ۱۰ مورد خسارت به صندوق اعلام شده بود که بیشتر به علت رعایت نکردن مقررات از سوی بیمه‌گذار، غیرقابل پرداخت تشخیص داده شده‌بود و فقط ۲ فقره به ارزش ۲۰ میلیون ریال به صادرکنندگان ایرانی که از عدم پرداخت بدهی توسط خریدار خارجی متضرر شده بودند، پرداخت شد. بعد از آن صندوق ضمانت صادرات، در سال ۱۳۵۸ با مرکز توسعه صادرات ادغام شد و تا پایان سال ۱۳۷۲ فعالیت خاصی نداشت.

صندوق ضمانت صادرات ایران به عنوان تنها شرکت دولتی بیمه اعتبار صادراتی وابسته به وزارت بازرگانی جمهوری اسلامی ایران که شخصیت حقوقی، مالی و اداری مستقل دارد و از نظر مالی از طرف دولت حمایت می‌شود، دوباره از سال ۱۳۷۳ فعالیت خود را شروع کرد. تا پایان برنامه دوم توسعه اقتصادی، این صندوق موفق به صدور ۵۶۱ فقره ضمانتنامه به ارزش ۴۲۳ میلیارد ریال در زمینه‌های مختلف و پرداخت ۵/۱۵ میلیارد ریال خسارت به صادرکنندگان تحت پوشش شد.

با توجه به چشم انداز ۲۰ ساله کشور در توسعه صادرات و برنامه چهارم توسعه سال ۱۳۸۶، صندوق ضمانت صادرات، با مجموع پوشش‌های ضمانت‌نامه و بیمه‌نامه‌ای به میزان۳۸۱/۹ میلیون دلار و با پرداخت ۴/۵۳ میلیارد ریال خسارت تلاش داشته تا نقش خود را در زمینه تشویق، حمایت و تقویت صادرات از طریق ارائه پوشش‌های بیمه‌ای و تضمینی به طور شایانی ایفا نماید. درحال حاضر ۱۸۳ کشور تحت پوشش صادرات صندوق ضمانت صادرات ‌هستند که کشورهای، عراق، افغانستان،کشورهای مستقل مشترک‌المنافع اروپایی، آمریکای لاتین و آفریقا از جمله مناطق تحت پوشش ضمانت و بیمه صادرات‌اند. کشور زیمبابوه و تا حدودی کوبا جزء کشورهای با ریسک زیاد هستند. افزایش مشتریان صندوق ضمانت صادرات، به دلیل بحران‌های مالی جهان است؛ زیرا مشتریان اطمینانی به دریافت پولشان ندارند و از این جهت نگرانند.

وظایف صندوق ضمانت صادرات ایران چیست؟

از وظایف اصلی این صندوق مانند سایر مؤسسات بیمه اعتبار صادراتی، بیمه‌کردن قراردادهای صادراتی یا اعتبارات اسنادی در مقابل خطر عدم پرداخت ناشی از ریسک های تجاری و سیاسی است. به عبارت دیگر صدور بیمه‌نامه‌هایی که براساس آن‌ها بازگشت وجه ناشی از صادرات، تضمین می‌گردد، از تعهدات صندوق ضمانت صادرات ایران است. به این ترتیب با صدور بیمه‌نامه‌های ذکر‌شده، ازطرفی خطر کلاه برداری، تقلب و ورشکستگی برای صادرکننده به حداقل کاهش پیدا می‌کند. از این راه صادرکنندگان نیز در برابر خسارات احتمالی، حمایت می‌شوند. از طرفی بخشی از اعتباراتی که بانک‌ها به صادرکنندگان اعطا می‌کنند، می‌تواند تحت پوشش این بیمه قرار گیرند که بر اساس آن صادرکنندگان می‌توانند از تسهیلات بانکی صادراتی موجود در این زمینه با شرایط ساده‌تری استفاده کنند.

بیمه‌نامه‌های صادرشده توسط صندوق صادرات ایران، با توجه به دوره بازپرداخت وجه ناشی از صادرات کالا یا خدمات تحت پوشش، به دو دسته بیمه‌نامه‌های کوتاه مدت و بیمه‌نامه‌های میان و بلندمدت تقسیم می‌شوند:

۱-   بیمه‌نامه‌های کوتاه‌مدت

این بیمه‌نامه‌ها قراردادهای صادراتی یا اعتبارات اسنادی را که دوره بازپرداخت آن‌ها بیشتر ۲۴ ماه باشد، تحت پوشش قرار می‌دهند. مدت زمان مورد نیاز برای صدور بیمه‌نامه‌های کوتاه‌مدت پس از اخذ مصوبه از ارکان تصمیم‌گیری در صندوق( برای مبالغ کمتر از ۲۰ میلیارد ریال، حداکثر ظرف مدت ۷ روز کاری پس از تکمیل پرونده و برای مبالغ بیش از آن، ۱۴ روز کاری از زمان تکمیل پرونده از سوی متقاضی است.

۲-   بیمه‌نامه‌های میان‌مدت و بلندمدت

این بیمه‌نامه‌ها قراردادهای صادراتی با اعتبارات اسنادی را که دوره بازپرداخت آنها بیش از ۲ سال باشد )از ۲۵ ماه تا حداکثر ۶۰ ماه برای دوره میان‌مدت و از ۶۱ ماه تا ۱۸۰ ماه برای بلندمدت) را پوشش می‌دهند. مدت زمان لازم برای صدور این بیمه‌نامه‌ها حداکثر سه هفته پس از تکمیل پرونده است.

برای محاسبه مبلغ حق‌بیمه، با مراجعه به بخش محاسبه گر حق‌بیمه موجود در سایت اینترنتی صندوق و پس از تکمیل قسمت‌های مختلف فرم مخصوص متناسب با مورد صادراتی، صادرکنندگان امکان محاسبه مبلغ حق‌بیمه خود را حتی پیش از مراجعه به صندوق دارند و می‌توانند نسبت به حاشیه سود موجود تصمیم‌گیری کنند.

 

برچسب ها:
پیام بگذارید