معرفی نسبت های مالی

نسبت های مالی

در این قسمت فهرستی از نسبت های مالی مختلف ارائه می‌شود. در بعضی نوشته ها اکثر نسبت‌ها را با ضرب کردن در عدد ۱۰۰، به درصد تبدیل می‌نمایند.

نسبت‌های سودآوری

این نسبت‌ها میزان ﻣﻮفقیت ﺷﺮﻛﺖ،درﻛﺴﺐ ﺳﻮد را  ﺗﺠﺰیه و تحلیل می‌نمایند.

۱. نسبت سود ناخالص = سود ناخالص / فروش خالص

این نسبت میزان سود ناخالص تولید شده از فروش را ارزیابی می‌کند. سود ناخالص برابر با فروش خالص(فروش منهای بازده فروش، تخفیف‌ها و اندوخته‌ها) منهای هزینه‌ی فروش است.

۲. بازده فروش = درآمد خالص / فروش خالص

این نسبت «حاشیه‌ی سود خالص» یا «نسبت سود خالص» را معرفی می‎کند، و درصد درآمد ناشی از فروش را با آن می‌سنجند. به طور معمول، هر چه این عدد بیشتر باشد، بهتر است.

۳. بازده دارایی‌ها = درآمد خالص / میانگین کل دارایی‌ها

در تحلیل مالی، این نسبت بازده سرمایه‌گذاری را نشان می‌دهد. همچنین کارآیی مدیریت در استفاده از دارایی‌ها برای تولید درآمد را می‌سنجد.

۴. بازده حقوق صاحبان سهام = درآمد خالص / میانگین حقوق صاحبان سهام

درصد درآمد ناشی از هر ریال حقوق صاحبان سهام را نشان می‌دهد.

نسبت‌های نقدینگی

این نسبت‌ها ﺗﻮاﻧﺎیی و ﻗﺪرت شرکت، در ﭘﺮداﺧﺖ بدهی‌های کوتاه مدت را، نشان می‌دهد.

۱. نسبت جاری = دارایی‌های جاری / بدهی‌های جاری

توانایی شرکت برای پرداخت تعهدات کوتاه‌مدت را با استفاده از دارایی‌های جاری (وجه نقد، اوراق بهادار قابل تبدیل، دریافتی‌های جاری، موجودی و پیش‌پرداخت‌ها) می‌سنجد.

۲. نسبت آنی = دارایی‌های آنی / بدهی‌های جاری

‌این نسبت، توانایی شرکت در پرداخت تعهدات کوتاه‌مدت، با استفاده از انواع نقدی از دارایی‌های جاری یا «دارایی‌های آنی» (وجه نقد، اوراق بهادار قابل تبدیل و حساب‌های دریافتنی) می‌سنجد.

۳. نسبت نقدی = (وجه نقد + اوراق بهادار قابل تبدیل) / بدهی‌های جاری

توانایی شرکت برای پرداخت بدهی‌هایش را با استفاده از وجه نقد و اوراق بهادار قابل تبدیل، را نشان می‌دهد. اوراق بهادار قابل تبدیل، همان ابزار وام کوتاه‌مدتی هستند که به اندازه‌ی وجه نقد ارزش دارند.

۴. سرمایه‌ی در گردش خالص = دارایی‌های جاری – بدهی‌های جاری

این نسبت تعیین می‌کند که آیا یک شرکت می‌تواند با دارایی‌های جاری خود، تعهدات جاری‌ خود را بپردازد؛ یا خیر؟ و اینکه مازاد یا کمبود چقدر است؟

نسبت‌های فعالیت

به کمک این نسبت‌ها می‌توان میزان ﻛﺎرآیی یک ﺷﺮﻛﺖ را در ﻛﺎرﺑﺮد منابع خود اﻧﺪازه گرفت.

۱. گردش مطالبات = فروش نسیه‌ی خالص / میانگین حسا‌ب‌های دریافتنی

این نسبت کارآیی بسط نسیه و وصول آن را نشان می‌دهد. همین‌طور این نسبت میانگین تعداد دفعاتی را که شرکت در یک سال به وصول حساب‌های باز خود می‌پردازد، نشان می‌دهد. نسبت‌های بالا نشان دهنده نسیه‌ی مؤثر و فرآیند وصول هستند.

۲. میانگین دوره‌ی وصول مطالبات = ۳۶۰ روز / گردش مطالبات

این نسبت همان «گردش مطالبات برحسب روز» یا «دوره‌ی وصول» هم نامیده می‌شود، و میانگین تعداد روزهایی که یک شرکت مطالباتش را وصول می‌کند، را نشان می‌دهد. هرچه عدد این نسبت کوچک‌تر باشد، بهتر است. البته گاهی افراد به جای ۳۶۰، عدد ۳۶۵را به کار می‌برند.

۳. گردش موجودی =هزینه‌ی فروش / میانگین موجودی

نمایانگر تعداد دفعاتی است که موجودی، فروخته و جایگزین شده است. در نظر داشته باشید که بعضی نویسندگان در فرمول بالا، به جای هزینه‌ی فروش از فروش استفاده می‌کنند. نسبت بالا نشان‌دهنده‌ی این است که شرکت در مدیریت موجودی‌هایش کارآمد است.

۴. میانگین دوره‌ی موجودی = ۳۶۰ روز / گردش موجودی

این نسبت به عنوان «گردش موجودی برحسب روز» است و نمایانگر تعداد روزهایی است که موجودی در انبار می‌ماند. به عبارت دیگر، تعداد روزها را از زمان خرید موجودی تا فروش آن، نشان می‌دهد. مانند میانگین دوره‌ی وصول مطالبات، هر چه این نسبت کوچک‌تر باشد بهتر است.

۵. گردش حساب‌های پرداختنی = خریدهای نسیه‌ی خالص / میانگین حساب‌های قابل پرداخت

تعداد دفعاتی که یک شرکت حساب‌های پرداختنی‌اش را در یک دوره پرداخت می‌کند، نشان می‌دهد. نسبت کوچک بهتر است، چون به این معنی است که پرداخت‌ها را تا حد امکان می‌توان به تأخیر انداخت تا بتوان از پول آن، برای اهداف مولد بیشتری استفاده کرد.

۶. میانگین دوره‌ی پرداختنی = ۳۶۰ روز / گردش حساب‌های پرداختنی

این نسبت «گردش حساب‌های پرداختنی بر حسب روز» یا «دوره‌ی پرداخت» هم نامیده می‌شود. عدد میانگین روزهای سپری شده‌ی پیش از پرداخت تعهدات به عرضه‌کنندگان را نشان می‌دهد. برخلاف میانگین دوره‌ی وصول مطالبات و میانگین دوره‌ی موجودی، نسبت بیشتر، بهتر است. (که در بالا توضیح داده شد).

۷. دوره‌ی گردش عملیات = دوره‌ی تولید و گردش کالا+ دوره‌ی وصول مطالبات

تعداد روزهایی را که یک شرکت، چرخه‌ی عملیاتی (مثلا خرید کالا، فروش آن، وصول میزان بدهی) را کامل می‌کند، را نشان می‌دهد. هر چه چرخه‌ی عملیاتی کوتاه‌تر باشد، یعنی شرکت فروش و وصول وجه نقد را سریع‌تر داده است.

۸. چرخه‌ی تبدیل وجه نقد = چرخه‌ی عملیاتی – میانگین دوره‌ی پرداختنی

این نسبت میزان سرعت شرکت در تبدیل وجه نقد به وجه نقد را نشان می‌دهد. چرخه‌ی تبدیل وجه نقد نشان‌دهنده تعداد روزهایی است که شرکت بدهی‌هایش را وصول می‌کند. به طور معمول، این چرخه مانند همچون چرخه‌ی عملیاتی، هرچه کوتاه‌تر باشد، بهتر است.

۹. گردش کل دارایی = فروش خالص / میانگین کل دارایی‌ها
کارآیی کلی شرکت در فروش را با استفاده از دارایی‌های آن می‌سنجد. این فرمول شبیه بازده دارایی‌هاست، با این تفاوت که به جای درآمد خالص، از فروش خالص در آن استفاده شده است.

نسبت‌های ارزش‌گذاری و رشد

این نسبت‌ها نشان دهنده پتانسیل یک شرکت برای رشد در آینده است.

۱. سود هر سهم (درآمد خالص – سود سهم ممتاز)‌/ میانگین سهام عادی معوقه

این نسبت، نسبت عواید هر سهم از سهام عادی را نشان می‌دهد. سود سهام ترجیحی از درآمد خالص کم می‌شود تا عوایدی در دسترس برای سهام‌داران عادی نشان داده شود.

۲. نسبت قیمت به سود= قیمت بازار هر سهم / سود هر سهم

برای ارزیابی اینکه آیا سهامی بیش از حد گران یا ارزان است استفاده می‌شود. نسبت قیمت به سود به نسبت پایین می‌تواند نشان‌دهنده‌ی این باشد که شرکت زیر قیمت است. همین طور، سرمایه‌گذاران از شرکت‌هایی با نسبت قیمت به سود بالا، انتظار نسبت رشد بالاتری دارند.

۳. نسبت پرداخت سود سهام = سود نقدی هر سهم / سود هر سهم

نسبت درآمد خالصی که به مالکان تعلق می‌گیرد را مشخص می‌کند. البته همه‌ی درآمد تعلق نمی‌گیرد،‌ چون نسبت قابل توجهی برای عملیات سال آینده نگه داشته می‌شود.

۴. نسبت بازده سود سهام = سود نقدی هر سهم / قیمت بازار هر سهم

این نسبت درصد بازگشت از طریق سود نقدی در زمان مقایسه با قیمت پرداخت شده برای سهام را اندازه می‌گیرد. بازده بالا برای سرمایه‌گذارانی جلب توجه می‌کند که به جای افزایش ارزش سرمایه‌ی طولانی‌مدت، به دنبال سود نقدی هستند.

۵. ارزش دفتری هر سهم = حقوق صاحبان سهام عادی / میانگین سهام عادی

نشان‌دهنده‌ی ارزش سهام بر پایه‌ی هزینه‌ی تاریخی آن است. در حقیقت ارزش حقوق صاحبان سهام عادی در دفاتر شرکتی بر میانگین سهام عادی پرداخت نشده تقسیم می‌گردد.

نسبت اهرمی نیز جزء نسبت‌های مالی است، که در مقاله قبلی راجع به آن صحبت شد.

 

 

مطالب مرتبط با آن‌چه شما جستجو کرده‌اید:

نسبت اهرمی چیست و انواع آن کدام است؟

 

برچسب ها:
پیام بگذارید