مفهوم توانگری مالی و خطر ریسک

توانگری مالی

حداقل استانداردهای مربوط به سلامت مالی برای شرکت بیمه را «توانگری» می نامند. تحت این شرایط، میزان دارایی های شرکت بیمه از میزان بدهی های آن بیشتر خواهد بود و از این منظر، سلامت مالی حاصل می شود. در برخی از کشورها، قانون یا نهاد ناظر اجازه داده است در صورتی که توانگری یک شرکت بیمه با خطرهایی مواجه شد، اقداماتی را انجام دهد. این اقدامات معمولاً شامل احیای مجدد شرکت، در صورتی که امکان حفظ و نگهداری شرکت وجود داشته باشد (که منجر به بازسازی ساختار و سازمان دهی شرکت می شود) و یا تصفیه آن، در صورتی که امکان حفظ و نگهداری شرکت وجود نداشته باشد، است.

بیمه مرکزی جمهوری اسلامی ایران در فصل اول آیین نامه، نحوه محاسبه و نظارت بر توانگری مالی موسسات بیمه (آیین نامه شماره ۶۹) توانگری مالی را «توانایی مالی موسسه بیمه برای پوشش ریسک های پذیرفته شده خود» تعریف کرده است. انجمن بین المللی ناظران بیمه (IAIS) توانگری را «توانایی موسسه بیمه در ایفای تعهدات خود نسبت به بیمه گذار، هنگامی که آن تعهدات و خسارت ها قابل پرداخت باشند» تعریف کرده است. (ن.ک: Liquidation and Rehabilation)

دارایی های مجاز

دارایی هایی که به موجب قانون ذکر آن ها در صورت های مالی شرکت بیمه مجاز است را دارایی های مجاز می نامند. این قبیل دارایی ها در هنگام سنجش توانگری مالی (ن.ک: Solvency) شرکت های بیمه از جانب نهاد ناظر، مهم به شمار می آیند. دارایی های مجاز شامل رهن (Mortgages)، سهام، اوراق قرضه و مستغلات است. در گذشته بخش قابل توجهی از دارایی های مجاز را رهن بلند مدت تشکیل می داد، اما با ظهور «بیمه تمام عمر با فرض کنونی» (ن. ک: Current Assumption Whole Life Insurance) ابزارهای مالی کوتاه مدت نیز در تشکیل بخش زیادی از دارایی های مجاز، استفاده شده اند.

خطر ریسک

برای عموم مردم، خطر (که حتی در زبان فارسی هم کلمه ریسک رایج شده است) به مفهوم اطمینان نداشتن یا معلوم نبودن یک پیش آمد است. شاید بهترین مترادف آن بیم و امید است: دست به کاری می زنیم به امید اینکه نتیجه مطلوبی داشته باشد و بیم آن را هم داریم که چنین نشود. این ساده ترین برداشت از واژه خطر است، اما برای اهالی بیمه و افرادی که درگیر مدیریت خطر هستند، موضوع به این سادگی ها نیست. در کار بیمه گری این واژه با مفاهیم مختلفی به کار برده می شود؛ از جمله:

  • خطر به عنوان منشا پیش آمد: می گوییم خطر آتش سوزی و منظور خطر خسارت ناشی از آتش سوزی است.
  • خطر به عنوان احتمال وقوع: می گوییم خطر وقوع سرقت. اگر خودرو مجهز به قفل مرکزی یا تجهیزات ضد سرقت نباشد، در اینجا منظور احتمال سرقت است. در این مورد درجاتی نیز قائل هستیم. مثلاً احتمال زیاد یا احتمال ضعیف.
  • خطر به عنوان موضوع بیمه: موقعی که می خواهیم از یک کارگاه، ساختمان و امثالهم برای ارزیابی بیمه ای بازدید کنیم، می گوییم از خطر بازدید می کنیم. یعنی از شیئی یا شخصی یا موردی که ممکن است در معرض خطر واقع شود، دیدن می کنیم و یقیناً منظور این نیست که قرار است زلزله یا بیماری یا طوفان را تماشا کنیم.
  • خطر به عنوان قبول جبران خسارت: می گوییم پذیرش (قبول) خطر، موقعی که بیمه گر بیمه نامه ای را صادر و جبران خسارتی را متعهد می شود.
  • خطر کردن: که از لحاظ دستور زبان فعل است و منظور به استقبال خطر رفتن است؛ مثل سرمایه گذاری کردن در کاری.

در هم آمیختگی این واژه حتی در ماده ۴ قانون بیمه ایران مصوب ۱۳۱۶ مشاهده می شود:

«موضوع بیمه ممکن است مال باشد اعم از عین یا منفعت یا هر حق مالی یا هر نوع مسئولیت حقوقی مشروط بر اینکه بیمه گذار نسبت به بقای آنچه بیمه می دهد، ذینفع باشد و همچنین ممکن است بیمه برای حادثه یا خطری باشد که از وقوع آن بیمه گذار متضرر می گردد.»

در هر حال تعاریف مختلفی از ریسک وجود دارد و از دیدگاه بیمه ای می توان آن را به احتمال وقوع حادثه ای که می تواند موجب زیان جانی یا مالی شود با این سه ویژگی تعریف کرد:

اول؛ عنصر عدم اطمینان یا تردید درباره پیامد آتی

دوم؛ ممکن است درجات مختلفی داشته باشد

سوم؛ منشا و عواملی موجب بروز آن می شوند.

 

این پست ادامه دارد…

 

منبع: واژه نامه تشریحی بیمه ، غلامحسین جباری، پژوهشکده عمومی بیمه، تابستان ۹۶

برچسب ها:
پیام بگذارید