قرارداد های بیمه اتکایی و شناخت انواع آن

قرارداد های بیمه اتکایی و انواع آن

در مقاله های پیشین درباره انواع بیمه اتکایی و بیمه اتکایی اجباری و اختیاری صحبت کردیم. در این مقاله به بررسی انواع قرارداد های بیمه اتکایی می پردازیم. همچنین نوع دیگری از قرارداد های بیمه اتکایی نیز وجود دارد به نام بیمه اتکایی فاجعه؛ که بد نیست در اینجا اشاره مختصری به آن داشته باشیم.

قرارداد های بیمه اتکایی دو دسته اند: یک دسته قراردادهای نسبی و دیگری قرارداد های غیر نسبی اتکایی هستند. قراردادهای نسبی عبارتند از قرارداد مشارکت و قرارداد مازاد سرمایه.

قرارداد های بیمه اتکایی نسبی ؛ قرارداد مشارکت و قرارداد مازاد سرمایه

در قرارداد مشارکت، بیمه گر واگذارنده درصدی یکنواخت از همه بیمه نامه های یک رشته را نزد خود نگهداری میکند و بقیه را باز به صورت درصد به یک یا چند بیمه گر اتکایی واگذار می کند. قرارداد بیمه اتکایی مازاد سرمایه به این صورت است که بیمه گر از هر بیمه نامه ای که صادر می کند، مبلغی معین که به «حد»، «لایه» یا «لاین» (Line  و  Layering) معروف است، نزد خود نگه می دارد و مازاد آن ها را به بیمه گران اتکایی واگذار می کند. در این قرارداد سهم بیمه اتکایی در تمام بیمه نامه ها به صورت درصدی و یکنواخت نیست. در این دو قرارداد هر بیمه گر اتکایی به نسبتی که حق بیمه گرفته است، در خسارت های احتمالی بیمه نامه متعهد خواهد بود.

قرارداد های بیمه اتکایی غیرنسبی

در قرارداد بیمه اتکایی غیرنسبی بیمه گر اتکایی تعهد می کند در ازای دریافت درصدی از کل حق بیمه دریافتی توسط بیمه گر، خسارت های واقع شده در سال را پس از کسر مبلغی که حد نگهداری بیمه گر مستقیم است، بپردازد. اگر در جریان سال خسارتی بیش از حد معین واقع نشود، بیمه گر اتکایی تعهدی نخواهد داشت. حق بیمه این نوع قرارداد اتکایی بر اساس ارقام خسارت های پند سال گذشته تعیین می شود. مثلاً اگر متوسط حق بیمه های دریافت شده بیمه گر در سه یا پنج سال گذشته ۱۰۰ میلیارد ریال و جمع خسارت های مازاد بر مبلغ معین ۱۰ میلیارد ریال باشد، حق بیمه تئوری برای چنین قراردادی ۱۰ درصد جمع حق بیمه هایی است که بیمه گر در جریان سال موضوع قرارداد دریافت خواهد کرد. البته به این حق بیمه بایستی چند درصد بابت هزینه اداری و سود بیمه گر اتکایی و همچنین ذخایر احتیاطی که باید نگهداری کند، اضافه شود. مثلا به ۱۲ یا ۱۳ درصد حق بیمه های دریافتی می رسد.

قرارداد های بیمه اتکایی مازاد خسارت

ممکن است بیمه گر اتکایی برای تعهد خود در مورد هر خسارت حدی را معین کند؛ مثلا تعهد خود را برای خسارت به ۴۰ میلیارد ریال محدود کند. در این صورت بیمه گر نیاز به یک قرارداد بیمه اتکایی از همین نوع برای خسارت های مازاد بر ۴۰ میلیارد ریال خواهد داشت. به همین ترتیب ممکن است قراردادهای مازاد خسارت سوم و چهارم مورد نیاز باشد. قرارداد اولی را مازاد یا لایه اول و بقیه را مازاد یا لایه دوم و سوم و… می نامند. اصطلاح انگلیسی آن «لاین» (Line) اول و دوم و … است.

قرارداد های بیمه اتکایی مشارکتی

نوعی قرارداد بیمه اتکایی است که به موجب آن، بیمه گر واگذارنده سهم مساوی (درصد معین) از تمام بیمه نامه های خود نگهداری می کند و مابقی را به بیمه گر یا بیمه گران اتکایی واگذار می کند. خسارت های احتمالی با همان درصد معین به عهده بیمه گذار و بقیه به عهده بیمه گران اتکایی است. بیمه های اتکایی قانونی اساساً به همین ترتیب عمل می کنند. مثلاً در ایران به موجب قانون از بیمه های غیر عمر، ۸۵ درصد برای بیمه گر می ماند و ۱۵ درصد واگذار می گردد. قبلاً این مقادیر به ترتیب ۷۵ و ۲۵ بود که اخیراً اقداماتی در جهت تقلیل میزان واگذاری اتکایی قانونی صورت گرفته است.

کارمزد تحصیل در قرارداد های بیمه اتکایی

کارمزد تحصیل، کارمزدی است که بیمه گر به واسطه های بیمه می پردازد. واسطه های بیمه دو دسته هستند: بعضی نماینده شرکت بیمه هستند و تنها با یک بیمه گر در ارتباط هستند. دسته دیگر، دلال های بیمه هستند که می توانند بیمه مشتری خود را به هر شرکت بیمه ای که مایل باشند یا بیمه گذار تمایل داشته باشد، معرفی کنند. وصول حق بیمه معمولا به عهده واسطه بیمه است. در بیمه عمر اگر اقساط ماهانه باشد، ممکن است بیمه گر وصول حق بیمه را به عهده واسطه بیمه واگذار کند؛ که در این صورت، کارمزد دیگری به نام «کارمزد وصول» خواهد پرداخت.

درباره بیمه های اتکایی ، اگر قرارداد از نوع قراردادهای نسبی باشد، بیمه گر اتکایی به واگذارنده بابت سهمی از بیمه ها که پذیرفته است، کارمزد می پردازد. میزان این کارمزد اولا به نوع بیمه و ثانیاً به سودی که از قرارداد برای بیمه گر اتکایی پیش بینی می شود، بستگی دارد. حسن شهرت و اعتبار بیمه گر واگذارنده نیز در تمایل و رقابت بیمه گران اتکایی به معامله با او اثر دارد. وسیله رقابت در این مورد، افزایش کارمزد است. به علاوه، در قراردادهای نسبی کارمزد دیگری وجود دارد به نام کارمزد مشارکت در منافع (Profit Commission) که توضیح آن در آینده ارائه خواهد شد.

قرارداد های بیمه اتکایی فاجعه

قراردادهایی از این دست که برای خسارت های عادی بسته می شود، قرارداد اتکایی مازاد خسارت عادی (Working Excess of Loss) می نامند. برای خسارت های ناشی از تراکم خطر، مثلا خسارت های واقع شده در یک پاساژ یا خسارت های ناشی از عوامل طبیعی مانند سیل یا زلزله  یا طوفان، قراردادهای دیگری با ظرفیت های بیشتر و با نام قرارداد های بیمه اتکایی فاجعه یا Catastroph Excess of Loss بسته می شود.

 

منبع: واژه نامه تشریحی بیمه، دکتر غلامحسین جباری، پژوهشکده بیمه

برچسب ها:
پیام بگذارید