بیمه مسئولیت حوادث دریایی و شرایط بیمه باربری دریایی

بیمه مسئولیت حوادث دریایی

بیمه مسئولیت حوادث دریایی از رشته های مرتبط با بیمه مسئولیت متصدیان حمل و نقل دریایی است که بیمه کشتی و بیمه باربری دریایی را نیز می توان زیر مجموعه آن دانست. در این مقاله سعی داریم، قوانین، تعاریف و اصطلاحات مربوط به این رشته ها را بررسی کنیم و مرور مختصری داشته باشیم بر تامین های مختلف این بیمه نامه ها.

این روزها، در حال نزدیک شدن به اولین سالگرد حادثه غرق شدن نفت‌کش سانچی هستیم. نفتکش سانچی در روز ۱۶ دی ماه سال ۱۳۹۶ در اثر تصادم با کشتی فله بر چینی موسوم به «کریستال» دچار حادثه آتش سوزی شد. طی این حادثه به دلیل آنکه نفتکش حاوی حجم زیادی از میعانات گازی (۹۶۴ هزار بشکه) قابل اشتعال بود، به سرعت دچار حریق شد و طی روزهای بعدی، به طور کامل غرق شد.

جدای از بار فاجعه آمیز انسانی این حادثه، غرق شدن سانچی تبعات سنگین مادی و زیست محیطی نیز به بار آورد. خود نفتکش توسط شرکت Steamship Insurance Management Services در لندن بیمه شده بود و ۳۰ درصد محموله آن نیز توسط بیمه گر ایرانی و ۷۰ درصد دیگر، توسط شرکت های بیمه بین المللی بیمه شده بود. اما ابعاد حادثه به صورتی بود که پرداخت خسارت های سنگین آن را با پیچیدگی مواجه کرد. شرایط سیاسی ایران و تحریم های بین المللی و موقعیت خاص کشتی و سرنشینان، بانک ها را با نگرانی هایی درباره تامین مالی و جبران خسارت ها درگیر کرد. در این شرایط، اذهان متوجه شرایط و قوانین بین المللی بیمه باربری دریایی، بیمه مسئولیت حوادث دریایی و بیمه متصدیان حمل و نقل شد.

بیمه مسئولیت حوادث دریایی و شرایط بیمه باربری دریایی clauses

شرکت های متصدی حمل و نقل دریایی می بایست بیمه مسئولیت را در لیست تامین های مالی خود در نظر داشته باشند. تامین های مختلف بیمه باربری بر طبق شرایط بیمه حمل و نقل انستیتو لندن (انجمن بیمه گران دریایی لندن ) که از طرف غالب بیمه گران جهان پذیرفته شده و در ایران نیز مورد عمل است: شرایط پیشین و شرایط جدید بیمه باربری به شرح زیر است:

الف) شرایط پیشین:

  1. بیمه خسارت کلی: در این فرمول تعهد بیمه گر فقط شامل خسارت کلی (کشتی یا کالا) است. بنابراین، در صورتی که کشتی یا کالا به کلی از بین برود (به طور مثال غرق شود)، یا دچار خسارت کلی شود، بیمه گر خسارت وارده را جبران می کند. Total loss insurance
  2. اف-پی-آ: (به اضافه عدم تحویل یک بسته تمام و سرقت) به موجب این شرایط بیمه گر فقط خسارت کلی و خسارت مشترک را مورد تعهد و تامین قرار می دهد؛ مگر آنکه بعد از قید شرایط «اف پی آ» خطرهای دزدی عدم تحویل و کسری یا از بین رفتن یک بسته تمام نیز قید شود. Free of particular average (f.p.a)
  3. بیمه با شرایط دبلیو-آ : در این فرمول خسارت های اختصاصی (جزئی و کلی) و خسارت مشترک (جبرال اوریج) مورد تامین بیمه گر قرار می گیرد. این نوع تامین جامع تر از شرایط «اف پی آ» است و اکثر خطرها و حوادث دریا را در قبال دریافت حق بیمه بیشتری پوشش می دهد. With (warranted) particular average
  4. بیمه تمام خطر باربری: این فرمول جامع ترین شکل شرایط بیمه باربری است که به موجب آن کلیه خطرها و حوادث دریا (به جز آنچه به طور صریح استثنا شده باشد)، مورد تامین بیمه گر واقع می شود بنا براین خسارت های وارده به کشتی یا به کالاهای مورد بیمه، یا به اشخاص ثالث، اعم از خسارت کلی یا جزئی و خسارت مشترک، طبق شرایط بیمه نامه تمام خطر باربری (بدون فرانشیز) قابل جبران است. All risks marine insurance

ب) شرایط جدید:

شرایط بیمه باربری دریایی از سال ۱۹۸۲ به شرایط A و B و C تبدیل شده است. شرط A دربرگیرنده بیمه تمام خطر باربری و شرط B شامل خطرهای معین و پیش بینی شده در قرارداد بیمه و شرط C  شامل تعهدهای محدودتری است که در بیمه نامه باربری ذکر می شود (رک: حقوق بیمه، دکتر محمود صالحی، نشر بیمه مرکزی جمهوری اسلامی ایران، چاپ سوم، ۱۳۸۸، صفحه ۴۰۳ به بعد)

بیمه مسئولیت حوادث دریایی و شرایط بیمه کشتی

انواع شرایط بیمه کشتی به شرح زیر است:

  1. بیمه کشتی برای مدت معین: که به موجب آن کشتی در مقابل حوادث دریا و مسئولیت مدنی (ناشی از تصادم) برای مدت معین بیمه می شود. Institute time clauses hulls
  2. بیمه خسارت کلی (یا بیمه کشتی برای مدت معین بدون تعهد خسارت اختصاصی): دراین تامین فقط خسارت کلی یا از بین رفتن کشتی مورد تعهد بیمه گر است و خسارت اختصاصی از تعهد بیمه گر خارج است.

F.P.A= Free of particular average absolutely

  1. «اف. پی. آ. آنلس» یا زیان اختصاصی به جزء: نوعی بیمه کشتی که در آن خسارت اختصاصی جزئی، از بیمه نامه استثنا می شود؛ مگر آنکه خسارت مذکور در نتیجه تصادم، به گل نشستن، غرق، آتش سوزی یا برخورد کشتی به یک جسم ثابت یا متحرک وارد می شود. علاوه بر خسارت کلی، خسارت مشترک، ترک مالکیت کشتی، مسئولیت مدنی در مقابل اشخاص ثالث و جبران هزینه های امداد و نجات نیز مشمول آن بیمه گر است. F.P.A Unless

حوادث دریا Perils of the sea

شامل وقایع یا خطرهایی است که روی دریا پدید می آیند یا دریا علت و سبب وقوع آن ها باشد. مانند: توفان، غرق شدن، به گل نشستن، تصادم، تغییر ممسیر اضطراری، به دریا ریختن کالاها برای نجات کشتی و دیگر کالاها (رک: مجله بیمه، شماره دوم، دوره سدم، بهمن ۱۳۴۳، مقاله دکتر ضیا رفیعیان).

بیمه مسئولیت حوادث دریایی و خسارت آب شیرین و آب شور Freshwater and seawater Damage

زیان وارد شده به کشتی یا محموله آن، یا هزینه های انجام شده درباره کشتی و محموله آن را از زمان بارگیری و حرکت، از مبدا تا زمان مراجعت کشتی و تخلیه کالا در مقصد که معلول یکی از حوادث دریای مشمول بیمه باشد و بدون عمد و اراده پیش آید، به طور اصطلاحی «خسارت اختصاصی» می گویند.

 

 

منبع: فرهنگ بیمه و بازرگانی؛ محمودصالحی، جان علی (۱۳۸۹)، پژوهشکده بیمه وابسته به بیمه مرکزی جمهوری اسلامی ایران

 

برچسب ها:
پیام بگذارید